Kuchnia balijska niewątpliwie odzwierciedla charakter wyspy – jest kolorowa, niezwykle aromatyczna i pełna intensywnych, ciekawych smaków. Działa na wszystkie zmysły…
Czy mogę nazwać ją ulubioną? Niekoniecznie, ale na pewno jest warta poznania i spróbowania. Poniżej balijskie potrawy, których udało mi się skosztować podczas wakacyjnego pobytu.
NASI GORENG
Przyprawiony smażony ryż z warzywami, jajkiem sadzonym i dodatkiem kurczaka/krewetek/tofu



MIE GORENG
Przyprawiony smażony makaron z warzywami, jajkiem sadzonym i dodatkiem kurczaka/krewetek/tofu


Tym daniom towarzyszą małe ilości pikantnych warzywnych sałatek oraz sos sambal z chili i pomidorów, a także chipsy -najczęściej z krewetek albo z nasion melinjo.
Chipsy podawane są również w restauracjach jako „czekadełko”. Podaje się je w duecie z ostrym sosem.





SATAY
Szaszłyki z kurczaka czy wołowiny, podawane do stolika na małym grillu, bardzo często ze słodko-pikantnym sosem fistaszkowym (charakterystyczny tutejszy tradycyjny sos na bazie orzechów) i sałatką.




Podczas kursu kulinarnego, o którym piszę poniżej, przygotowaliśmy SATAY LILIT z kurczaka z dodatkiem przypraw i mleka kokosowego. Mięso mielone nawija się i formuje na łodyżkach z trawy cytrynowej lub bambusa, a potem grilluje.



CURRY
W wersji indonezyjskiej chyba bardziej korzenne niż to tajskie – z warzywami, mięsem albo owocami morza. Dostępne również w formie zupy curry z makaronem.


AYAM BETUTU
Pikantny, aromatyczny pieczony kurczak. Mięso naciera się intensywną mieszanką przypraw, a następnie piecze. Podaje się go z ryżem, który jest podstawą tutejszej kuchni.


Ryż zabarwiony na żółto NASI KUNING gotuje się w mleku kokosowym, z dodatkiem kurkumy, trawy cytrynowej, imbiru i liści limonki.
NASI CAMPUR BALI
Ryż biały i żółty podawany z różnymi dodatkami – warzywami, mięsem, tempeh i pikantnymi czy słodkimi sosami. W restauracjach często można zamówić zestawy, które pozwalają spróbować wielu różnych balijskich smaków.


POTRAWY ZAWIJANE W LIŚĆ BANANOWCA
Liście bananowca są często wykorzystywane do przygotowywania i podawania potraw. Tu element śniadania balijskiego. Zawartość była niezwykle pikantna i aromatyczna.



ŚWIEŻE RYBY I OWOCE MORZA
Na Bali, oczywiście, nie może zabraknąć świeżych ryb i owoców morza.




ROLADKI WARZYWNE/Z KURCZAKIEM
Często dostępne w tutejszych restauracjach, mimo, że nie jest to typowo balijskie danie; oczywiście podawane z pikantnym sosem.



DESERY
Podstawą wielu balijskich deserów są ryż, kokos i cukier palmowy. Często pojawiają się w słodkościach również banany. Pierwsze dwie pozycje z listy najbardziej mi smakowały.
PISANG GORENG
Ciepłe, smażone banany w cieście; tu podane z lodami.

DADAR UNTI
Zielone naleśniki z kokosem i cukrem palmowym, zabarwione na zielono dzięki liściom pandanu. Pandan to tutejsza roślina, której używa się, aby nadać kolor i aromat potrawom.

JAJE LAKLAK
Małe, tradycyjne, zielone placuszki z mąki ryżowej, kokosa i cukru palmowego. Ich zielony kolor również pochodzi z liści pandanu. Dla mnie troszkę za gumowate.

BUBUR KETAN HITAM
Pudding z czarnego kleistego ryżu, często podawany z mlekiem kokosowym.
BUBUR CANDIL
Miękkie kulki z fioletowego batata podawane w słodkim mleku kokosowym.

OWOCE

Na szczególną uwagę zasługują świeże owoce oraz wyciskane soki i napoje na ich bazie. W miejscach niesprawdzonych, unikaliśmy dodawania do soków/napojów kostek lodów. Ze względu na inną florę bakteryjną, Bali belly, które może przytrafić się turystom, byliśmy pod tym względem ostrożni.


Oprócz owoców, u nas również dostępnych, takich jak kokos, mango czy ananas (chociaż tu smakują zdecydowanie lepiej i rozpływają się w ustach) warto spróbować:
BUAH SALAK (owoc wężowy)
BUAH NAGA (smoczy owoc)
PEPAYA (papaja)
DUREN (durian)
MANGGIS (mangostan)




GDZIE ZJEŚĆ?
Jeśli chodzi o restauracje naszym faworytem jest:
This Is Bali w Ubud serwująca kuchnię balijską w nowoczesnym wydaniu.

Wieczorami zawsze jest kolejka, w ciągu dnia troszkę łatwiej się dostać. Wielki plus za ciekawy wystrój i oczywiście za smaki. Miejsce zdecydowanie warte posmakowania…







KURS KULINARNY
Podczas pobytu na Bali skusiłam się również na kurs kulinarny. Gotowanie na plaży, wśród tylu aromatów i kolorów, było czystą przyjemnością.


Cieszę się, że poznałam składniki i metodę przygotowywania BASE GENEP – aromatycznej pasty, która jest podstawą wielu balijskich dań. Zawiera aż 21 składników. Kurkuma, imbir, trawa cytrynowa, kolendra czy galangal to tylko niektóre z nich…Ucieranie jej w moździerzu i uzyskanie odpowiedniej konsystencji nie było ani łatwe, ani krótkie…W sprzedaży są również gotowe mieszanki.







Kursy kulinarne odbywają się w restauracji KEKEB. Oprócz tego, że przygotujecie sobie lunch, to również atmosfera i dobra zabawa są gwarantowane. Szef prowadzący warsztaty był niezwykle sympatyczny.

Przed porannym kursem, w zwyczaju, jest wizyta z szefem kuchni na lokalnym targu. Można tam nie tylko poznać wszystkie składniki, z których później będziecie gotować, ale przede wszystkim poczuć prawdziwy, lokalny klimat.








Wszystkie potrawy , które przygotowuje się podczas kursu, na końcu, uczestnicy konsumują w pięknych okolicznościach przyrody…


CZEGO JESZCZE WARTO SPRÓBOWAĆ?
I CO WARTO CO ZOBACZYĆ JEŚLI INTERESUJĄ NAS KULINARIA?
KAWA LUWAK
Powstaje z ziaren kawowca, które zostały wybrane, zjedzone i wydalone przez luwaka– ssaka żyjącego w Azji Południowo-Wschodniej. Luwak trawi miąższ, a nie trawi ziaren kawy. Po przejściu przez przewód pokarmowy kawa traci gorzki smak. Ziarna są następnie zbierane, oczyszczane, suszone i palone.



Jest to jedna z najdroższych kaw na świecie, smakuje bardzo przyjemnie. Jest mniej kwaśna, łagodna, z aromatami czekolady…



HATTEN
Balijska marka wina.

Tropikalny klimat Bali nie jest typowy dla uprawy winorośli, ale lokalni producenci znaleźli sposób, by uprawiać ją na wyspie. Winogrona zbiera się nawet dwa razy w roku, a uprawy znajdują się przede wszystkim w północnej części Bali.
TARASY i POLA RYŻOWE
Wyjątkowym miejscem związanym z balijską kuchnią i kulturą są tarasy ryżowe Jutiluwih wpisane na listę UNESCO.



Warto poznać tradycyjny ręczny proces uprawy ryżu nawadniany przez unikatowy, kaskadowy system melioracyjny funkcjonujący od ponad tysiąca lat. Niezwykły krajobraz systemu tarasów zapiera dech w piersiach, a spacer po przepięknych zielonych polach jest niezapomnianym przeżyciem. My akurat dotarliśmy po żniwach, ale dzięki temu mogliśmy zobaczyć świeżo posadzony ryż.




Ryż na Bali to nie tylko jedzenie. To część tutejszej kultury, tradycji i codziennego życia…


